دعوتی برای بازاندیشی برای کسانی که به نام مردم سخن می گویند

دعوتی برای بازاندیشی برای کسانی که به نام مردم سخن می گویند

غریبی فعال اجتماعی بیان داشت : این یادداشت، دعوتی است برای بازاندیشی در مسیر فعالیت های مدنی و یادآوری مسئولیت  برای کسانی است که به نام مردم سخن می‌گویند از دل رویدادهای جامعه دست به قلم می‌برم تا بدانم کجا ایستاده‌ام و دوباره برای خودم یادآوری کنم که در چه مسیری قدم گذاشته ام  ،در تاریخ جنبش‌های اجتماعی، گاهی یک رفتار نمادین یا یک انتخاب ساده، ماهیت یک جریان را آشکار می‌کند. در یکی از همین لحظات، وقتی از رهبر بزرگ یک جنبش پرسیدند چرا لباسی بر تن دارد که بدنش را کامل نمی‌پوشاند، پاسخ داد:  «برای اینکه نماینده مردم برهنه و گرسنه‌ام.»این جمله، نه یک پاسخ ساده، بلکه یک یادآوری تاریخی است؛ یادآوری اینکه نمایندگی مردم تنها یک عنوان نیست، بلکه مسئولیتی است که باید در ظاهر، گفتار و تصمیم‌های یک کنشگر اجتماعی دیده شود.

سازمانهای مردم نهاد ، کارکردی غیر سیاسی و غیر انتفاعی دارن

هویت بنیادین سازمان‌های مردم‌نهاد در پژوهش‌های جامعه‌شناختی درباره آسیب‌شناسی تشکل‌های مردم‌نهادبیان می کند که استقلال از دولت، غیرسیاسی بودن و غیرانتفاعی بودن سه ستون اصلی هویت NGOها هستنذ ستون‌هایی که اگر ترک بردارند، کارکرد اجتماعی این نهادها مختل می‌شود.در مقاله «نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در توسعه اجتماعی و فرهنگی» نیز تأکید شده است که این نهادها زمانی بیشترین اثرگذاری را دارند که بتوانند سرمایه اجتماعی را تقویت کنند و نقش واسط میان مردم و ساختارهای رسمی را ایفا نمایند.

تغییر زاویه‌ای که آرام و بی‌صدا رخ می‌دهد

مطالعات مختلف نشان می‌دهد برخی نهادهای مدنی با چالش‌هایی مواجه‌اند که آن‌ها را به سمت تغییر زاویه سوق می‌دهد ، هم‌راستایی بیش از حد با سیاست‌های رسمی ، تبدیل شدن به عوامل اجرایی برنامه‌های دولتی  ، اولویت دادن به رضایت نهادهای قدرت به‌جای نیازهای مردم  ، وابستگی مالی که استقلال را تهدید می‌کند  .

مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده استقلال و کارآمدی NGOها

کاهش صدای انتقادی و افزایش زبان رسمی و محافظه‌کارانه  در پژوهش «تحلیل تأثیر و تأثر مسائل سازمان‌های مردم‌نهاد در ایران»  مشخص شده است که سیاست‌زدگی، ضعف منابع مالی، ضعف ارتباطات بین‌نهادی و فقدان سرمایه اجتماعی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده استقلال و کارآمدی NGOها هستند.

نگاهی به مقوله اعتماد اجتماعی

غریبی فعال مدنی ، در همین راستا افزود :این چالش فقط مختص NGOها نیست مطالعات جامعه‌شناختی نشان می‌دهد سایر نهادهایی که وظیفه نمایندگی مردم را بر عهده دارند نیز با چالش مشابهی روبه‌رو هستند.  در فراتحلیل پژوهش‌های حوزه سازمان‌های مردم‌نهاد، «اعتماد اجتماعی» یکی از مهم‌ترین متغیرهای مؤثر بر مشارکت مردم معرفی شده است. کاهش این اعتماد، نه‌تنها NGOها بلکه تمام نهادهای نمایندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

این ارتباط زمانی معنادار می شود که بازتاب‌دهنده مردم باشند.

فاصله‌گیری نهادهای نمایندگی از مردم، یکی از عوامل اصلی کاهش مشارکت اجتماعی و افزایش بی‌اعتمادی عمومی است.این یافته‌ها نشان می‌دهد مسئله اصلی، حفظ هویت نمایندگی مردم است.چرا این تغییر خطرناک است؟زیرا نهادهایی که نام مردم را با خود حمل می‌کنند، زمانی معنا دارند که بازتاب‌دهنده مردم باشند.

کاهش استقلال نهادی، کاهش اعتماد اجتماعی  و فاصله‌گیری از مردم ،کاهش مشارکت  و اولویت دادن به ساختارهای رسمی ،کاهش کارآمدی اجتماعی  وکاهش مولفه  «اعتماد اجتماعی»را به دنبال دارد  نهادهایی که استقلال خود را از دست می‌دهند،  کاهش اعتماد عمومی را تجربه می‌کنند.

یک یادداوری صمیمانه

غریبی با بیان عناوین و سمت هایی که در حوزه نهادهای اجتماعی داشته ابراز کرد ، این یادآوری برای فعالان و کنشگران اجتماعی یک  یادداوری صمیمانه ای  است از زبان منی ،که نزدیک به دو دهه در این حوزه فعالیت داشته ام و عناوین سنگینی را بر دوش کشیده ام .برای بازگشت به نقطه که از آن تعریف شده ایم  ،به همان جایی که فلسفه وجودی نهادهای مردم‌محور شکل گرفت ، آیا هنوز نماینده مردم هستیم و…. گاهی یک جمله تاریخی … این یادداشت نیز همین کارکرد را دارد، یادآوری اینکه نهادهای اجتماعی و مدنی زمانی معنا دارند که مردم در چهره‌شان دیده شوند، در صدایشان شنیده شوند و در تصمیم‌هایشان حضور داشته باشند.

گام تازه ناجیان سیاره آبی برای تحقق عدالت آموزشی در حوزه امداد و نجات