بازخوانی تبعیض جنسیتی و چشم‌انداز دختران هرمزگان
غریبی کنشگر مدنی در گفتگوی با این خبرگزاری گفت:این یادداشت را در آستانه روز جهانی دختردرحالی می نویسم که مسائل حوزه زنان نه عادلانه و نه زیباست روزی که بار دیگر مرا واداشت برای مسائل جامعه دست به قلم ببرم و روایت دختران هرمزگان را به متن گفت‌وگوهای عمومی بیاورم. زینب غریبی، کنشگر مدنی و تسهیلگر آموزشی بهزیستی، در روایت تازه‌ای از تجربه‌نگاری‌های اجتماعی خود در هرمزگان بیان کرد:سال‌های متمادی فعالیت در مقام منتور و مجری پروژه های اجتماعی استان بویژه بهزیستی ،برای من تنها یک مسئولیت حرفه‌ای نبود، این سال‌ها دریچه‌ای به جهان دخترانی گشود که آینده‌شان در سایه ساختارهای نابرابر، فشارهای فرهنگی و محدودیت‌های تاریخی شکل می‌گیرد.او افزود: داده‌های زیست‌میدانی‌ام در مناطق مختلف استان نشان می‌دهد تبعیض جنسیتی نه یک مسئله فردی، بلکه پدیده‌ای ساختاری،تاریخی و فرهنگی است ،زخمی که در سکوت سنت‌ها و در سایه هنجارهای نانوشته، در متن زندگی روزمره بازتولید می‌شود.
جریان زیرپوستی تبعیض
غریبی تشریح کرد:در جلسات و گفت‌وگوهای گروهی با دختران نوجوان، بارها با روایت‌هایی مواجه شده‌ام که نشان می‌دهد تبعیض جنسیتی همچون جریانی زیرپوستی در بطن خرده‌فرهنگ‌های هرمزگان جاری است. این تبعیض گاه در قالب محدودیت‌های آموزشی، گاه در قالب انتظارات جنسیتی سنتی و گاه در شکل محرومیت از فرصت‌های برابر اجتماعی بروز می‌کند. دختران، پیش از آنکه فرصت تجربه جهان را بیابند، با مرزهایی روبه‌رو می‌شوند که قانون نانوشته ای دارد ودر فضای عرفی جامعه تعریف شده است .
چهارستون توانمندسازی شکستن چرخه تبعیض
او با اشاره به تجربه اجرای پروژه های ملی مانا و خاتم(از پروژه های شاخص بهزیستی استان) بیان کرد: آموزش‌های مبتنی بر خودمراقبتی، آگاه‌سازی، تاب‌آوری و مهارت‌ورزی، چهار ستون اصلی توانمندسازی دختران هستند.این آموزش‌ها به آنان می‌آموزد که خود را بشناسند، از خود محافظت کنند، حقوق و جایگاه اجتماعی‌شان را درک کنند، در برابر فشارهای فرهنگی مقاومت سازنده داشته باشند و مهارت‌های لازم برای حضور فعال در جامعه را کسب کنند.غریبی افزود: این برنامه‌ها، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار، نه صرفاً یک دوره آموزشی، بلکه یک مداخله اجتماعی مؤثر بوده‌اند. مداخله‌ای که صدای دختران را از حاشیه به متن آورده است .
بازتاب نابرابری در طیف اقشار،طبیعی‌سازی تبعیض
او در ادامه بیان کرد:دریافته های تجربه های اجتماعی‌ام بارها دیده‌ام که تبعیض جنسیتی در طیف وسیعی از اقشار بازتولید می‌شود،از ترجیح پسر در سرمایه‌گذاری، تا محدودیت‌های رفت‌وآمد و نقش‌های جنسیتی تثبیت‌شده.آنچه این وضعیت را نگران‌کننده‌تر می‌کند، طبیعی‌سازی تبعیض است .
تبعیض جنسیتی، محصول ساختار
غریبی تأکید کرد:از منظر جامعه‌شناسی، تبعیض جنسیتی در هرمزگان محصول شبکه‌ای از عوامل است :هنجارهای سنتی، نابرابری در دسترسی به منابع آموزشی و فرهنگی، فقر در مناطق روستایی و کمبود الگوهای موفق زنانه و فشارهای اجتماعی برای پذیرش نقش‌های محدودکننده.در چنین شرایطی، توانمندسازی دختران نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتماعی است.
چشم‌اندازهای تحمیلی ،وقتی آینده در تنگنای جغرافیا و فرهنگ شکل می‌گیرد
غریبی با اشاره به داده‌های تجربی خود در اجرای طرح‌های مانا و خاتم افزود: در مناطق حاشیه‌نشین، چشم‌انداز آینده دختران نوجوان به‌شدت تحت تأثیر فقر فرصت‌هاست.وقتی از آنان درباره چشم انداز پنج‌ساله‌شان پرسیدم، فراوانی پاسخ‌ها در دو محور،سوخت‌بری و بلاگری، مرا به‌عنوان یک کنشگر اجتماعی عمیقاً متاثر کرد.او توضیح داد: این پاسخ‌ها در ظاهر ساده‌اند، اما در عمق خود حامل پیام‌های اجتماعی مهمی هستند، پیام‌هایی از نابرابری ساختاری، فشار اقتصادی و فقدان الگوهای موفق زنانه.
بلاگری و سوخت‌بری ،آینده‌هایی که محصول محدودیت‌اند
غریبی بیان کرد:در غیاب مسیرهای رسمی رشد، نوجوانان به سمت مسیرهای غیررسمی، کم‌ثبات یا پرخطر سوق یافته اند.بلاگری برای بسیاری از دختران، نه یک انتخاب حرفه‌ای، بلکه تنها دریچه‌ای برای دیده‌شدن و فرار از محدودیت‌های اجتماعی است. سوخت‌بری نیز محصول فشارهای اقتصادی و نبود فرصت‌های شغلی سالم است. او افزوداین انتخاب‌ها بازتاب ساختارهای محدودکننده‌اند و مرا نگران کرده‌اند، زیرا دختران نوجوان استانم به سمت چشم‌اندازهایی سوق یافته‌اند که با ظرفیت‌های واقعی‌شان فاصله عمیق دارد.
نقش مانا و خاتم،گذار ازچشم انداز تحمیلی به افق انتخابی
غریبی تأکید کرد:طرح‌های مانا و خاتم با محورهای خودمراقبتی، آگاه‌سازی، تاب‌آوری و مهارت‌ورزی تلاش دارند پنجره‌های جدیدی به روی دختران باز کنند.این برنامه‌ها به آنان می‌آموزد که آینده قابل ساختن است، نه تحمیل‌شدن.او افزود: تا زمانی که چشم‌انداز دختران جوان در شاخص‌هایی چون سوخت‌بری و بلاگری تعریف شود، توسعه پایدار در استان محقق نخواهد شد.لذا برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران باید از افت جایگاه اجتماعی دختران به‌شدت نگران باشندو به نزول دستاوردهای اجتماعی شان بیاندیشند.غریبی در پایان بیان کرد: در جایگاه یک کنشگر مدنی، بر آنم که چشم‌انداز دختران جوان استانم را به گونه‌ای ترسیم کنم که آینده‌ای بزرگ‌تر، امن‌تر و شایسته‌تر برای خود تعریف کنند.
ثبت دیدگاه