دلایل سیگار کشیدن جوانان
سیگار کشیدن بین جوانان و نوجوانان به یک عادت غلط و مرسوم تبدیلشده است. دلایل سیگار کشیدن جوانان متنوع و متفاوت است. اغلب افرادی که سیگار کشیدن را در سالهای ابتدای جوانی (و یا حتی نوجوانی) آغاز کردهاند، علّت آن را فرار از مشکلات، همرنگ شدن با دوستان و همسالان سیگاریشان، مقابله با بلاتکلیفیها و بحرانهای نوجوانی و جوانی، هویتیابی، کنجکاوی، بیحوصلگی و ضعف عزتنفس ذکر کردهاند.
سیگار علت مرگ نوجوانان و جوانان میشود
متأسفانه سیگار کشیدن هرساله بیش از ۳۷۰۰۰ نفر را در دنیا میکشد. آمار کشتار توسط سیگار چند برابر بیشتر از تصادفات، خودکشی، ایدز و … است. هرساله هزاران نفر از نوجوانان بر اثر سیگار کشیدن میمیرند. در حقیقت نزدیک به ۹۰ درصد از آنها برای اولین بار قبل از سن ۱۸ سالگی سیگار کشیده بودند. دلایل روانشناسی سیگار کشیدن به ویژه بین جوانان و نوجوانان چیست؟
دوره جوانی باارزشترین دوره عمر انسان است
دوره جوانی جزو خاصترین و مخاطرهآمیزترین دورههای زندگی هر انسانی است که به دلیل شرایط و موقعیتهایی که جوان در آن تجربه میکند و همچنین بهواسطه مسئولیتهایی که دارد، میتوان از آن بهعنوان باارزشترین دوره زندگی او یادکرد.
فرایندهای اساسی رشد شناختی، جسمی و عاطفی در این بازه سنی حساس شروعشده و رفتارها و مهارتهای مرتبط با سلامتی نمایان میشود. از طرف دیگر، مراحل گذار جوانان امروزی از نقشهای اجتماعی- روانشناختی ازجمله اتمام تحصیلات، اشتغال، ازدواج و فرزند آوری، در مقایسه با گذشته، کمتر بهصورت خطی و تعریفشده پیش میرود.
چالشهای متعدد برای جوانان امروز
نسل جوان به گفته پژوهشگران در این شروع سرنوشتساز که مملو از انتخابهای مهم در زندگی بوده، ضرورت دارد تا این مسیر را با موفقیت طی کرده و به یک هویت منسجم دست پیدا کند؛ اما جوانانی که در این دوره پراسترس با شرایط پرخطر و حاشیهای زندگی میکنند، با توجه به شیوع قطع ارتباط و بیاعتمادی که اغلب در محیطها و سیستمهای اجتماعی خود تجربه میکنند، باعث ایجاد چالش مهمی در جامعه میشوند.
درنتیجه حضور اجتماعی لایهلایه و تودرتوی جوانان در کل جامعه اعم از بازار کار، خانواده و دانشگاه باعث گسترش و تقویت بسترهای اجتماعی آنان شده و همین مسئله تمرکز آنها را در خصوص رفتارهای پرخطر گوناگون نظیر استعمال دخانیات، بیشازپیش تقویت میکند.
سببشناسی گرایش به مصرف سیگار در جوانان جامعه
محققان دانشگاه علامه طباطبایی در این خصوص دست به انجام مطالعهای زدهاند که در آن به سببشناسی گرایش به مصرف سیگار در جوانان جامعه پرداختهشده است. در این مطالعه کیفی، محققان با استفاده از نوعی مصاحبه علمی به نامه مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با ۱۴ جوان تهرانی ۲۰ تا ۳۵ سال که به شکل روزانه و مداوم مصرف سیگار داشتند، اطلاعات موردنیاز خود برای تجزیهوتحلیل را جمعآوری کردهاند.
بر اساس یافتههای این تحقیق، بررسی تجارب زیسته جوانان در مصرف سیگار باعث شناخت عمقیتر مؤلفههای گرایش به سیگار شده و متعاقباً منجر به درک بهتر و سریعتر دیگر جوانان از این تجربیات میشود.
دلایل استفاده از سیگار بین جوانان
به گفته یوسف حبیبی، پژوهشگر دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی و همکارانش، تحلیل تجربههای زیسته مشارکتکنندگان در این تحقیق، منجر به شناسایی طبقات مختلفی از دلایل گرایش به سیگار شد. بر این اساس طبقات مهم عبارت بودند از: تحریف شناختی از آثار سیگار، استفاده از سیگار بهمنظور کاهش مشکلات روانشناختی، مصرف برای جبران احساس خودکمبینی، میل به مصرف هنگام خُلق پایین، احساس متفاوت بودن هنگام مصرف، میل به مصرف در پاسخ به هیجانات متأثر از هنر، دسترسی آسان به سیگار و اثر معکوس تبلیغات منفی
ازآنجاکه جوانان امروز نسبت به نسلهای چند دهه اخیر مسیرهای پرپیچوخم بیشتری را طی میکنند، بنابراین در زمینه شناسایی مسائل و مشکلات مرتبط با آنان، اهمیت دادن به دیدگاهها و تجاربشان بسیار کمککننده خواهد بود. لذا بر اساس نظر حبیبی و همکارانش، در این پژوهش با واکاوی تجارب و دیدگاههای جوانان در خصوص مصرف سیگار، ابعاد متنوع و درعینحال منظم و یکپارچه درون فردی، میان فردی و برون فردی استخراج شد و شناخت عمقیتری از شاخصههای متنوع مصرف سیگار در اختیار قرار گرفت.
عوامل گرایش جوانان به مصرف سیگار
طبق این نتایج، مواردی همچون تبلیغات، تحریفهای شناختی قابلقبول در جوانان و یا مصرف بهمنظور جبران احساسهای کمبود و حقارت در زندگی، عواملی هستند که به شکل فردی و بین فردی در مسیر گرایش جوانان به مصرف سیگار به شکل واسطهای و مؤثر عمل کرده و ورود آنها به بستر مصرف سیگار را تسهیل و قابل توجیه میکند.
درمان سیگار کشیدن جوانان
مجریان این تحقیق پیشنهاد دادهاند که تحقیقات آینده، مؤلفههای گرایش به مصرف سیگار را با توجه به تجارب زیسته جوانان و نقطه نظراتشان، بهصورت دورهای و در کوتاهمدت بازنگری کرده تا تنوع تفکر و سرعت رشد و تغییر دیدگاههای جوانان لحاظ شده و مؤلفههای شناساییشده برای آنها دور از ذهن و قدیمی تلقی نشود.
اخبار مرتبط
انواع آسیبهای اجتماعی و راه های پیشگیری از آن
جوانان و سمن ها پیشگام در مبارزه با مواد مخدر
بهترین عمر جوان در سربازی در ضرر می گذرد، جایگزین سربازی چیست؟
ثبت دیدگاه